روانشناسان میگویند «عشق از 3 عنصر اصلی تشکیل شده که عبارتند از:شور عشق،شناخت و صمیمیت،تعهد برای تداوم،انواع عشق هم از ترکیب این عناصر با هم شکل میگیرد.مثلا عشقی که فقط شامل شورعشق و احساسات رمانتیک باشد به عشق در یک نگاه یا عشق طوفانی معروف است.یا عشقی که با شور و احساسات رمانتیک همراه باشد و به تعهد برای تداوم(ازدواج)منجرشود،عشق ابلهانه نام دارد.انواع دیگر عشق هم عبارتند از عشق تو خالی،عشق تابستانی،عشق رفیقانه و عشق کامل.»

دو پژوهشگر دیگر به اسمهای بارتل و زیکی هم آمدند همین آزمایش را روی کسانی پیاده کردند که عشقشان تداوم پیدا کرده بود و به اصطلاح عشق رفیقانه داشتند.همان نوع عشقی که شور و هیجانش از بین رفته اما صمیمیتش مانده و با مرور زمان ،بیشتر هم شده.عکس کار کرد مغز این افراد نشان داد که فکر کردن به عشقشان قسمتهایی از مغز آنها را فعال میکند که مربوط به پاداش بلند مدت است.همان قسمتهایی که وقتی شما به شغل مورد علاقه تان فکر میکنید یا موسیقی مورد علاقه تان را گوش میکنید در ذهنتان فعال میشود.

نتیجه ی این پژوهش ها نشان میدهد چون پاداش فوری همیشه تاییدکننده ی چیزهایی است که غیرقابل اتکا هستند،عشق رمانتیک هم که گهگاه دستمایه شعر و غزل و رمان و فیلم ها میشود و چیز قشنگی هم هست،قابل اتکا نیست.در عوض عشق رفیقانه ،قابل اعتماد و ماندگار است.

عشق رمانتیک نه تنها کوتاه مدت و غیر قابل اتکاست که حتی اصیل هم نیست.یعنی این طور نیست که جزو سرشت و ذات انسان باشد و ابتلا به آن از ضروریات زندگی محسوب شود.به نظر شما آیا در بین همه ی اقوام و ملت ها شور عشق وجود دارد؟یعنی مردم همه ی جوامع و فرهنگها عشق رمانتیک را به این مفهومی که ما میشناسیم ،میشناسند؟

دو پژوهشگر به نامهای یانکویچ و فیشر ، 166 فرهنگ و قومیت مختلف را از نظر آداب و رسوم و شعر و ادبیات و هنرشان بررسی کرده اند و به این نتیجه رسیده اند که در 147 فرهنگ ،عشق رمانتیک وجود دارد.اما در 19 قومیت هیچ شواهدی از این عشق در میان نیست.یعنی در فرهنگ ،ادبیات ،شعر و هنرشان هیچ اشاره ای به این شورعاشقانه نشده است.اما در آن اقوام هم مردم تشکیل خانواده میدهند به خانواده شان علاقه دارند و برای آنها فداکاری هم میکنند.یعنی آن رمانتیسیسم که در ادبیات غربی و در ادبیات ایرانی خودمان هم میبینیم ،در آن فرهنگها معنایی ندارد.

پس عشق رمانتیک چیزی نیست که بگوییم لازمه ی هر زندگی است.بلکه همان موتور محرک اولیه است.19 قومیت از این موتور ایتفاده نمیکنند و ماشینشان بدون این استارت هم روشن میشوند.

در پژوهش دیگری از حدود شش هزار دختر و پسر قبل از ازدواج پرسیدند که شما دوست دارید عشق رمانتیک مبنای ازدواجتان باشد یا نه؟ 90 درصد آنها گفته اند : دوست داریم این احساسات را تجربه کنیم.اما بعد از چند سال،از همین افراد بعد از ازدواجشان پرسیده اند آیا آن رمانتیسیسم اولیه در ازدواجتان وجود داشته یا نه؟33 درصد مردان و 75 درصد زنان گفته اند:در نهایت با فردی ازدواج کرده اند که عاشقشان نیستند و رابطه ی رمانتیکی هم با او ندارند.یعنی حتی خود افراد هم قبول دارند که «عشق»نه شرط کافی برای ازدواج است و نه حتی شرط لازم.

با تمام این حرفها امروز دانشمندان به این نقطه رسیده اند که «اگر عشق و احساسات قابل اتکا نیستند پس چه چیز قابل اتکا است؟»یعنی چه چیزهایی باید وجود داشته باشد تا عشق افراد پایدار بماند.ابتدا نظریه ای شکل گرفت که اگر برخی شباهت های اولیه بین افراد وجود داشته باشد صمیمیت و رفاقت بیشتری بین آنها به وجود می آید. و میتواند ازدواج موفق را تضمین کنداما تجربه نشان داد که این اتفاق هم نمی افتد . آقای اشتنبرگ که مثلث عشق را ارائه کرده بود به این نتیجه رسید که خیلی از طلاقها ،برخلاف انتظار در مواردی اتفاق می افتد که انتخاب اولیه اشتباه نبوده است یعنی افراد در ابتدای ازدواج شباهت هایی به هم داشته اند اما پس از ازدواج تغییر کرده اند.پس خیلی وقتها مشکل اینجاست که آدمها تغییر میکنند اما با هم نه! در دو مسیر یا با سرعتهای متفاوتی تغییر میکنند.پس حالا این سؤال پیش می آید که « اگر شباهت اولیه هم ضامن صمیمیت نیست پس چه چیز میتواند صمیمیت و رفاقت دراز مدت بین زوج ها را تضمین کند؟»

پژوهش های زیادی نشان داده اند که «هوش عاطفی»یکی از مهمترین عوامل موفقیت ازدواج است.هوش عاطفی نوعی از هوش است که به ما کمک میکند به احساساتمان آگاه باشیم ،بتوانیم عواطفمان را خوب بیان کنیم،آنها را خوب کنترل و هدایت کنیم.ظرفیتهای خودمان را بشناسیم و در مجموع یک حس مثبت کلی نسبت به خودمان داشته باشیم.